+321 123 4567
info@test.com
My Account
IMPREZA

Grid

shows list of posts, pages, images, products and any custom post types!

Blog Posts

2021eko hitzak: urtebete laburtzeko 18 hitz

Lexikoa
Konturatu orduko, urtea joan zaigu. Antzeko zerbait gertatzen zaigu urtero, 2014. urtean lehenengoz horrelako zerrenda bat osatu genuenetik. Egia da urte horiek guztiak ez direla berdinak izan, baina beti aurkitu…

Galleries

Pages

Portfolios

asdf

Euskaltzaindia y UZEI publican un léxico básico del cambio climático

Klima-aldaketaren oinarrizko lexikoa plazaratu dute Euskaltzaindiak eta UZEIk

2021eko hitzak: urtebete laburtzeko 18 hitz

Euskaltzaindiak eta UZEIk 2021eko hitza aukeratu dute: «aldaera»

Frantziako eta Espainiako banaketa administratiboen mapa digitalak osatu ditu UZEIk

Emakunde distingue a UZEI como Entidad Colaboradora para la Igualdad de Mujeres y Hombres

Emakundek Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Lankidetza Erakunde izendatu du UZEI

EKIN, un paso más hacia la interacción en lenguaje natural con Máquinas de Producción Industrial también en euskera

EKIN, aurrerapauso bat hizkuntza naturalaren eta Ekoizpen Industrialeko Makinen arteko interakzioari begira, baita euskaraz ere

Martxoak 8, Emakumearen Nazioarteko Eguna

UZEI renueva su compromiso con la Igualdad mediante el Plan de Igualdad 2020-2023

Testimonials

[h5p id=”2″]

El cambio climático y las medidas dirigidas a contrarrestar ese cambio están cada vez más presentes en los medios de comunicación y, en general, en el lenguaje cotidiano. Recientemente este tema ha cobrado más protagonismo, por ejemplo, a raíz de la Cumbre del Clima (COP26), organizada por la Organización de las Naciones Unidas.

Así, son numerosas las expresiones relacionadas con el cambio climático que están pasando al lenguaje cotidiano, también en euskera, por lo que Euskaltzaindia y UZEI han constatado la necesidad de realizar una selección de las mismas y de publicar el Klima-aldaketaren oinarrizko lexikoa (Vocabulario básico del cambio climático) para aclarar algunos conceptos básicos y contribuir a fijar esos términos en euskera.

Este léxico cuenta con la aceptación del Pleno de Euskaltzaindia, que se reunió en sesión académica el pasado 28 de enero. Recoge un total de 25 conceptos, entre los cuales se encuentran descarbonización, huella de carbono, emergencia climática…

Como en el resto de léxicos (Léxico básico del coronavirus y Léxico básico del teletrabajo) que han publicado conjuntamente la Real Academia de la Lengua Vasca Euskaltzaindia y UZEI, entidad adscrita a la misma, este trabajo está basado en el Diccionario normativo de Euskaltzaindia y en el banco público de terminología Euskalterm, así como en los principales bancos terminológicos de otras lenguas de nuestro entorno. Asimismo, para elaborar este léxico se ha tomado en consideración el uso que se hace del euskera al abordar el tema del cambio climático, especialmente en los medios de comunicación.
Para descargar el léxico, haga click en la imagen.

Para descargar el léxico, haga click en la imagen

Gero eta gehiago hitz egiten da hedabideetan nahiz kalean klima-aldaketaz eta aldaketa horri aurre egiteko hartu behar diren neurriez. Esate baterako, gai horrek zeresan handia eman du Nazio Batuen Erakundeak antolatu berri duen nazioarteko COP26 goi-bileraren harira.

Horrela, klima-aldaketaren inguruko esamolde ugari ari dira pasatzen eguneroko hizkerara, baita euskaraz ere, eta Euskaltzaindiak eta UZEIk horien hautaketa bat egin eta Klima-aldaketaren oinarrizko lexikoa argitaratzeko beharra ikusi dute, oinarrizko kontzeptu batzuk argitu eta euskarazko terminoak finkatzen laguntze aldera.

Urtarrilaren 28ko Osoko Bilkuran onetsi du Euskaltzaindiak lexiko hau. Bertan, 25 kontzeptu bildu dira, hala nola deskarbonizazio, karbono-aztarna eta klima-larrialdi.

Euskaltzaindiak eta bere erakunde atxikia den UZEIk elkarlanean argitaratu dituzten beste lexikoetan bezala (Koronabirusaren oinarrizko lexikoa eta Telelanaren oinarrizko lexikoa), oinarritzat hartu dira Euskaltzaindiaren hiztegi arauemailea (Euskaltzaindiaren Hiztegia) eta Euskalterm terminologia-banku publikoa, bai eta inguruko beste hizkuntzetako terminologia-banku nagusiak ere. Era berean, lan honetan oso kontuan hartu da klima-aldaketari buruzko euskarazko erabilera ere, bereziki hedabideetakoa.

Klima-aldaketaren oinarrizko lexikoa deskargatzeko, egin klik irudian.

Egin klik lexikoa deskargatzeko

Konturatu orduko, urtea joan zaigu. Antzeko zerbait gertatzen zaigu urtero, 2014. urtean lehenengoz horrelako zerrenda bat osatu genuenetik. Egia da urte horiek guztiak ez direla berdinak izan, baina beti aurkitu dugu hitz berriak ikasteko eta ahaztuxeak genituen beste batzuk gogora ekartzeko aitzakia.

Tradizioari jarraikiz, hauek dira, modu bateko edo besteko oihartzuna izan dutelako, hautatu ditugun #2021ekoHitzak:

  1. MOMOTXORRO

Altsasutik Kapitoliora jauzi eginez, horrelaxe hasi genuen urtea. AEBko Kapitolioan indarrez sartu ziren urtarrilean Trumpen jarraitzaileak, gogoratuko duzunez. Haietako bat, ospetsuen egin zena, adar eta guzti apainduta zegoen. Bada, hari Altsasuko momotxorroen antza hartu zion zenbaitek, eta, noski, albistearen harira, barra-barra ibili zen momotxorro hitza sare sozialetan. Mundua Kapitoliora begira zegoen hartan, euskaldunok beste begirada batekin ikusi genuen adardun bitxi hura.


 

  1. SALPA

Kapitolioan bakarrik ez, naturan ere gauza bitxiak ikusten dira! Hori pentsatuko zuten agian urtarrileko azken egunetan Donostiako Ondarreta hondartzan marmoka- edo plastiko-itxurako zerbait aurkitu zutenek. Zer izango, eta salpak! Aquariumeko adituek azaldu zutenez, marmokekin zerikusirik ez duen animalia bitxiak dira, nahiz eta gardenak eta likatsuak izan. Zuk ikusi duzu inoiz salparik? Irudi batean, sikiera?

Salpa espezie bitxia agertu da Ondarretako hondartzan

 

  1. DEEPFAKE / FALTSUTZE SAKONA

 

Irudi batek mila hitzek batek baino gehiago balio duela esaten da. Kontua da batzuetan ikusten dugun hori ez dakigula egia edo gezurra den. Aurten bolo-bolo zabaldu diren bideo faltsu horiekin gertatzen den bezala: bai, deepfake edo faltsutze sakona erabiltzen duten horietakoa. Helen Mort idazleari eta Elisabet II.ari ere horrelako bideo faltsuak egin dizkiete aurten, baina gurean, besteak beste, Txirrita eta Elbira Zipitria «berpizteko» balio izan du teknologia horrek. Horretarako bakarrik erabiltzen badugu, hor nonbait.

 

  1. TXORTAKETA

Jakina, irudiak manipulatuz sortutako albiste faltsuak gogora ekartzen hasita, ezin aipatu gabe utzi martxoan sare sozialetan hainbeste zabaldu zen «txortaketa masibo» hura. EiTBk berak oharra atera behar izan zuen gezurra agerian utzi, eta @ahoz_aho saioan txortaketa hitza erabili zutela ukatzeko. Gogoratzen?

 

  1. MOLAC

Albiste serioagoetara pasatuz, euskararentzat aurrerapausoa izan behar zuen bat iritsi zitzaigun apirilaren 8an, Frantziako Asanblea Nazionalak egun horretan onartu baitzuen Molac legea; bestela esanda, Eskualdeko Hizkuntzen Ondarea Babesteari eta Sustatzeari buruzko legea. Baina kontuak ez zuen luze iraun. 60 diputatuk errekurtsoa aurkeztu ondoren, legearen zenbait artikulu Konstituzioaren aurkakoak zirela ebatzi zuen Kontseilu Konstituzionalak. Paul Molac politikari bretoiaren izena hartu zuen legeak, eta, handik hilabete batzuetara, urrian, auziaren nondik norakoak Molac beraren ahotik entzuteko aukera izan genuen, Euskaltzaindiak antolatu zuen jardunaldian hizlari aritu baitzen.

 

  1. ZATZAIZKIT

Ez dakigu euskara edo bretoiera asko axola zaien helegitea aurkeztu zuten diputatuei, baina gogoan dugu apirileko azkenaldian nolako zeresana eman zuen sare sozialetan Iruñeko Udalak “zu zatzaizkit axola” lelopean sanferminak aurten ere ezingo zirela ospatu iragartzeko prestatu zuen bideoak. Aditz horrek ez du aitzakiarik, Sustatun gogoratu zuten bezala. “Zergatik dugu, beraz, zatzaizkit arrotz?” galdetu zuen biharamunean Blanca Urgellek bere zutabean.

 

  1. INDARKERIA BIKARIOA

Emakumeen aurkako indarkeria ere ez zaigu arrotz, etengabea baita zoritxarrez. Emakumeari ahalik eta min handiena eragiteko seme-alaben aurka erabiltzen den indarkeria da indarkeria bikarioa. Muturreko kasuetan, seme-alabak erailtzen dituzte erasotzaile matxistek, emakumearen sufrimendua betikotzeko. Bada, askotan izan da hizpide aurten indarkeria-mota hori, besteak beste, Espainiako Kongresuak haurrak eta nerabeak babesteko protokolo berriak aurreikusten dituen legea onartu zuelako ekainean edo EUDELek azaroaren 25ean indarkeria hori hartu zuelako ardatz.

 

  1. GENERO-AUTODETERMINAZIOA

Berdintasuna babesteko legeekin jarraituz, sarri entzun dugu aurten genero-autodeterminazioa kontzeptua. Izan ere, horixe izan zuten eztabaidagai nagusia hilabete luzez Espainiako gobernuko kide diren alderdiek Trans legearen harira. Azkenean, adostasuna lortu ondoren, uztailean onartu zuen Ministroen Kontseiluak lege berria.

 

  1. PARRILLA

Horrela, ia oharkabean, uda iritsi zen. Eta, uda-giroarekin batera, Euskaltzaindiaren Hiztegiaren azken eguneraketa; harrezkero bisigua parrillan erretzen dugu euskaldunok, eta ez parrilan. Tira, bisigua edo, beganoa izanez gero, barazkiak, ohiturak ere aldatu egiten baitira.

 

  1. TAIKONAUTA

Lurrean ez ezik, espazioan ere aldatzen dira gauzak. Esate baterako, Txinako espazio-estazioan hiru hilabetez egon ondoren, Lurrera itzuli ziren aurten hiru astronauta, eta albiste horren harira ikasi genuen txinatarrek ‘astronauta’ adierazteko taikonauta hitza erabiltzen dutela. Lehendik «astronauta» hitza erabiltzen genuen (baita «kosmonauta» ere, bereziki errusiarrak –eta sobietarrak– izendatzeko). Bada, ematen duenez, taikonauta gero eta gehiago erabiliko dugu aurrerantzean. Ezin uka mundua aldatzen ari dela.

 

  1. NEGAZIONISTA

Eta gauzak ukatzeaz ari garen honetan, ukatzaileak nonahi izan ditugu aurten. Felix Zubia mediku eta bertsozaleak abuztuan bertsotan erantzun zion Xabier Silveira bertsolariari, Silveirak «txakurra» deitu ziola eta. Negazionista batzuek ere ospitaleratu behar izan dutela kantatu zuen Zubiak, eta arnasa falta zaienean ederki umiltzen direla. Bertso horietan ez ezik, bateko pandemia eta besteko klima-larrialdia ukatzen dutenen harira, ez dugu gutxitan entzun hitz hori azkenaldian.

 

  1. APAEPEKA

Hurrengo hau ez dugu beharbada hainbeste erabili. Izan ere, zuk badakizu zer den apaepeka? Ez da hitz berria, inondik ere, baina ‘euskaldun batzuek baliatu izan duten sekretuzko hizkera’ hori albiste izan da aurten. Horrela jakin genuen irailean, Iker Baionako hizkuntzalaritza-zentroan apaepeka aztertu nahi dutela, eta deia zabaldu dutela oraindik erabiltzen duten euskaldunak grabatzeko. Agian hizkera hori biziberritzeko ere balioko du ekimenak. Nork jakin.

 

  1. KOLADA

Inolako zalantzarik gabe, aurten biziberritu dena Kanarietako Cumbre Vieja sumendia izan da. Irailean hasitako erupzioaren albisteekin, bolkanismoei buruzko termino ugari ikasi edo freskatu ditugu. Beste askoren artean, guk honako hau aukeratu dugu: laba-kolada.

 

  1. URRITASUNA

Urria ere iritsi zitzaigun halako batean eta, hilabete horren etimologiarekin bat eginez edo, urritasunaz idatzi zuen Anjel Errok bere zutabeetako batean. Aurtengo hitza izango zela susmatzen hasia zen ordurako, bateko Suezko kanala blokeatu zuen kontainer-ontzia eta besteko brexitaren ondoriozko hornikuntza-arazoak, urritasunak ugari izan baititugu azken hilabeteotan. Egia berdaderoa!

 

  1. META

Halere, dena ez da eskasia izan aurten, ez eta albiste txar ere. Pentsa, Zuckerbergek zer eta euskarazko izena jarri omen dio Facebooki! Txantxa ez da gurea, e! Bai, Facebook konpainiak izena aldatu du, eta Meta deitzen da orain, metabertsoan zentratzeko, diotenez. Baina metabertso horiek zer diren argitzea, beste baterako!

 

  1. EKOZIDIO

Zer den argitzen, edo, hobeto esanda, ekozidioa juridikoki definitzen dabil azkenaldian nazioarteko legelari-talde bat, Nazioarteko Zigor Auzitegiak delitutzat har dezan. Gutxi gorabehera, ‘ingurumenari kalte handiak eta iraunkorrak eragiten dizkion legez kanpoko ekintza arbitrarioa’ omen da ekozidioa. Klima-larrialdiarekin gero eta garrantzi handiagoa izango duenez, dagoeneko zenbait legetan sartu da kontzeptu hori. Esate baterako, Frantzian aurten onartu den Klimaren eta Erresilientziaren legeak 10 urte arteko espetxe-zigorra aurreikusten du ekozidio delitua egiten duenarentzat. Itzalean egoteko ez da gutxi.

 

  1. ITZALALDIA

Eta, urteko errepaso honetan, nola ahaztu argindarraren prezioarekin ibili ditugun gorabeherak! Bestela ere, jakingo duzu inoiz baino garestiago ordaintzen dugula orain elektrizitatea, eta, hori aski ez balitz, Austriako defentsa-ministroak azaroan zer esango, eta Europan itzalaldi elektriko handi bat gerta daitekeela. Ezinbestean, albisteak kezka eragin zuen, eta, Euskal Herriko burdindegietan kanpinetako su txikiak, linternak eta pilak agortzen hasi ziren, nonbait.

 

  1. ALDAERA

Honezkero esan duzu hainbeste hitzen artean pandemiari buruzkoei ez diegula leku handirik egin, ezta? Baina ez pentsa horregatik sartu dugunik zerrendako azken hitza: aldaera. Ez, kontua da horixe aukeratu dugula abenduan, Euskaltzaindiarekin batera, 2021eko hitz gisa. Inor ez mintzeko letra grekoz izendatu dituzten aldaera berri horiek guztiak ahotan ibili ditugu urte osoan zehar; badakizu: alfa, beta, delta… omikron. Hementxe duzu urteko hitz gisa hautatzeko arrazoien inguruko azalpen zabalagoa, nahi izanez gero.

Eta adinean aurrera egin ahala atzera begira jartzen diren horietakoa bazara (guri ez zaigu halakorik gertatzen, gazte-gazteak gara eta!), hemen bildu ditugu azken urteotan metatu ditugun hitz-sortak:

2020ko hitzak

2019ko hitzak

2018ko hitzak

2017ko hitzak

2016ko hitzak

2015eko hitzak

2014ko hitzak

 






    • Lehen aldiz hautatu dute urteko hitza Euskaltzaindiak eta haren erakunde atxikia den UZEIk.
    • Euskarazko albisteen jarraipenean oinarrituta hautatu dute «aldaera» hitza.
    • COVID-19a eragiten duen birusaren aldaerak behin eta berriz izan dira albiste 2021ean.

 

2021/12/17

Erabilerak berritu duen hitza

Euskararentzat, «aldaera» ez da hitz berria. Euskaltzaindiaren hiztegi arauemailean jasota dago lehendik ere, baina azken hilabete hauetan ohiz kanpoko erabilera izan du pandemiaren harira. Izan ere, aurten ere COVID-19a izan da albiste nagusienetako, besteak beste birusaren aldaera berriek pandemiaren beraren bilakaeran duten garrantzia dela eta.

Letra grekoak, ez leku-izenak

Dagoeneko, COVID-19a eragiten duen SARS-CoV-2 birusaren aldaera ugari identifikatu dituzte zientzialariek mundu osoan zehar. Gaixotasun edo patogeno berrien izenetan erreferentzia geografikorik ez erabiltzea gomendatzen du Osasunaren Mundu Erakundeak, eta, horregatik, COVID-19aren birusaren kasuan ere, aldaerak ez dira izendatzen lehen aldiz identifikatu diren herrialdearen edo lekuaren arabera. Hain zuzen ere, horrelako izenak teknikoak ez diren testuinguruetan erabiltzen dira, baina herrialde edo leku horietako pertsonak ez estigmatizatzeko alfabeto grekoko letrekin izendatzea erabaki du OMEk.

Horrela, Erresuma Batuan agertutako aldaerari alfa aldaera deitzen zaio, iaz Hegoafrikan identifikatutakoari beta aldaera, Brasilgoari gamma aldaera, Indiakoari delta aldaera, Perukoari lambda aldaera, Kolonbiakoari mu aldaera, eta aurtengo azaroan Herbehereetan eta Hegoafrikan detektatutakoari, berriz, omikron aldaera.

Albiste ugaritako hizpide

Urte osoan zehar izan ditugu ahotan, beraz, SARS-CoV-2 birusaren aldaerak. Apirilean, OMEk eskatu zuen Erresuma Batuko aldaera edo aldaera britainiarra moduko izendapenak ez erabiltzea. Ekainean, berriz, delta aldaera hedatzen ari zela eta, txertatze-prozesua azkartzeko beharra azpimarratu zuten osasun-agintariek. Irailean albiste izan zen Kolonbian detektatu berria zen mu aldaera. Azaroan jakin genuenez, omikron aldaera Europan zegoen, Hegoafrikan lehendabiziko kasuak agertu aurretik.

Edonola ere, alfabeto grekoa gogoan duen edonor ohartuko den bezala, OMEk mu aldaeratik omikron aldaerara egin du jauzi, nu eta xi letrak erabili gabe. Esan dutenez, berariaz baztertu dituzte letra horiek, ingelesezko new (‘berri’) hitzarekin nahas zitekeelako nu grekoa, eta, xi, berriz, Asian arrunta den abizena ere badelako. Eta, noski, letra horiek ez erabiltzeko erabakia ere hizpide izan da aurten.

Lehen aldiz, urteko hitza elkarrekin

Lehen aldia da Euskaltzaindiak eta UZEIk urteko hitza elkarrekin hautatzen dutela. Euskarazko lexikoaren jarraipena egiten du egunez egun Akademiaren erakunde atxikia den UZEIk. Horretarako, nagusiki, komunikabideak arakatzen ditu, lexikoa eguneratua izatea ezinbestekoa baitzaio hizkuntza naturalaren prozesamenduan oinarritutako tresnetarako. Eguneroko jarraipen horretan oinarrituta hautatu dute Euskaltzaindiak eta UZEIk 2021eko hitza.






  • Euskaltzaindiaren 36. eta 32. arauetako informazioa txertatu du OpenStreetMap eta Google Maps mapetan.

  • UZEIren webgunean daude mapa horiek kontsultatzeko estekak.

Frantziako Errepublikako eskualde, departamendu eta hiriburuen izenak eta Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak mapa digital banatan antolatu ditu UZEIk. Horretarako, hurrenez hurren, Euskaltzaindiaren 36. eta 32. arauetako informazioa txertatu du mapa horietan.

Bi aukera ditu erabiltzaileak mapak kontsultatzeko, batetik, OpenStreetMap geruza duten mapak (kode irekiko uMap zerbitzua erabiliz sortu direnak), eta, bestetik, Google Mapseko mapak.

Bertsio batean zein bestean, mapan nabigatu ahala bistara daiteke informazio osoa ikonoaren gainean klik eginda, bilaketa-eremua erabiliz iragaz daitezke datuak eta hainbat ikuspegitan bistara daitezke mapak (mapa arrunta, topografikoa, satelite-irudian oinarritutakoa…). OpenStreetMap bertsioan, gainera, osorik deskarga daitezke mapan txertatutako datuak.

Bertsio batean zein bestean, mapan nabigatu ahala bistara daiteke informazio osoa ikonoaren gainean klik eginda, bilaketa-eremua erabiliz iragaz daitezke datuak eta hainbat ikuspegitan bistara daitezke mapak (mapa arrunta, topografikoa, satelite-irudian oinarritutakoa…). OpenStreetMap bertsioan, gainera, osorik deskarga daitezke mapan txertatutako datuak.

UZEIren webgunean daude banaketa administratiboen mapak kontsultatzeko estekak, Online kontsultak atalean.
Lan hau Gipuzkoako Foru Aldundiaren dirulaguntzarekin egin da.

Este reconocimiento contribuirá a visibilizar el compromiso de UZEI con la igualdad de género. De hecho, se trata de un compromiso que no es nuevo para esta entidad, ya que en sus estatutos incluye la promoción de la igualdad entre mujeres y hombres como uno de sus objetivos.
Precisamente, Emakunde ha valorado con esta distinción la trayectoria de UZEI a favor de la igualdad de mujeres y hombres en los últimos años.
La constatación reciente de la necesidad de formalizar las prácticas realizadas hasta el momento ha derivado en la puesta en marcha del primer plan de igualdad de UZEI, que se ha elaborado con el asesoramiento de EMUN.

Para descargar la resolución de Emakunde haga click aquí.

Izendapenak UZEIk genero-berdintasunarekin duen konpromisoa bistaratzen lagunduko du. Konpromisoa ez da berria UZEIrentzat: lehenik ere bere estatutuetan jasoa du emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna sustatzea helburu gisa. Hain zuzen ere, azken urteotan UZEIk emakumeen eta gizonen berdintasunaren alde egin duen ibilbidea aintzatetsi du aitortza horrekin Emakundek.

Ibilbide horretan egindako urratsak formalizatzeko beharra ikusi du berriki UZEIren lantaldeak, eta, horren ondorioz, abian jarri zuen iaz bere lehen berdintasun-plana, EMUN aholkularitzaren lankidetzarekin.

Egin klik hemen Emakunderen ebazpena deskargatzeko.

 

  • Vicomtech, UPV/EHU, Tekniker, Ikor, IMH y UZEI unen sus fuerzas en el proyecto EKIN para desarrollar mecanismos de interacción entre operarios y máquinas
  • Se avanzará en la implementación de soluciones de interacción en lenguaje natural basadas en tecnologías avanzadas de Inteligencia Artificial, también en euskera.
  • Durante los días 22 y 23 de marzo se han realizado presentaciones del proyecto EKIN a los diferentes grupos de la plataforma INDEUS con el fin de obtener documentación en euskera que permita elaborar el corpus necesario para la integración de las soluciones.

 

Donostia/San Sebastián 24 de marzo de 2021. Durante los días 22 y 23 de marzo se ha presentado a los diversos grupos que conforman INDEUS, la Plataforma Vasca de la Industria, el proyecto EKIN, llamado a revolucionar la interacción con las máquinas en las plantas productivas del País Vasco.

En el marco del proyecto se desarrollarán e implementarán mecanismos de interacción entre operarios y máquinas con el objetivo de facilitar y mejorar la productividad de algunos procesos. Además, el consorcio formado por Vicomtech, UPV/EHU, Tekniker, Ikor, IMH y UZEI, todos ellos socios de referencia, se propone dar un paso más y formalizar una terminología y un corpus de expresiones de interacción con máquinas y automatismos también en euskera para impulsar el uso de la lengua en el entorno industrial.

Coordinado por Vicomtech, el proyecto utilizará las tecnologías más avanzadas de Inteligencia Artificial para facilitar el desarrollo de interfaces de interacción en lenguaje natural entre los operarios y las máquinas.  Con estas tecnologías se optimizarán los modelos neuronales de reconocimiento y síntesis de voz que además se podrán integrar en dispositivos electrónicos en las propias máquinas, así como en automatismos, para evitar los problemas de privacidad, seguridad y latencia que pueden ocasionar los despliegues en la nube.

A la hora de desarrollar este tipo de soluciones es necesario disponer de corpus que provenga de documentos del dominio de uso, en este caso, el entorno industrial. Se requieren por lo tanto manuales, dosieres y notas de mantenimiento además de una base de terminología y expresiones de interacción persona-máquina en los idiomas de referencia.

Como uno de los objetivos del proyecto es potenciar las interacciones persona-máquina en euskera, el Consorcio ha expuesto la necesidad de disponer de corpus de base también en euskera a las empresas que conforman INDEUS, la Plataforma de la Industria Vasca. En este contexto, la acogida ha sido muy positiva y se ha puesto de manifiesto una clara voluntad de colaborar en la iniciativa aportando documentación disponible en euskera. De esta manera INDEUS se une también para alcanzar los objetivos de este ambicioso proyecto.

Se han definido tres entornos que se utilizarán a modo de casos de uso para el desarrollo de la tecnología como son la programación de controles numéricos, los procesos de fabricación y montaje y el mantenimiento industrial. Una vez finalizado el proyecto se elegirá uno de ellos para llevar a cabo la implementación real y proceder a la validación de los resultados antes de transferir y aplicar la tecnología en otras plantas industriales.

INDEUS es una iniciativa impulsada por Spri, el Ente Vasco de la Energía, la Viceconsejería de Política Lingüística y las Diputaciones Forales de Álava, Bizkaia y Gipuzkoa, que agrupa a 25 empresas vascas y cuyo objetivo es incrementar la presencia y el uso del euskera en el ámbito industrial.

Este proyecto ha sido financiado por SPRI en el Marco del Programa Elkartek que apoya la Investigación colaborativa realizada por los agentes de la RVCTI en las áreas estratégicas RIS3 Euskadi.
.

Products